e-Industrial Technology Center

 หากย้อนหลังไปเมื่อสักระยะ ประมาณ 20 กว่าปีก่อน   อุปกรณ์หรือเครื่องจักรใหญ่ๆที่ต้องใช้โหมดการควบคุมความเร็ว(สปีด) หรือควบคุมแรงบิด(ทอร์ค) อย่างเช่นเครื่องจักรในโรงรีดเหล็ก  โรงผลิตการกระดาษหรือเยื่อกระดาษ หรือเครนยกตู้คอนเทรนเนอร์สินค้าที่ใช้งานตามท่าเรือต่างๆ หรือแม้กระทั่งอุปกรณ์ที่ใช้ขุดเจาะน้ำมัน  ส่วนใหญ่จะใช้ดีซีมอเตอร์เกือบทั้งหมด และใช้อุปกรณ์เพาเวอร์อิเลคทรอนิกส์อย่าง SCR เป็นตัวควบคุม  เนื่องจากสมัยนั้นเทคโนโลยีการขับเคลื่อนไฟฟ้าทางเอซี เช่น อินเวอร์เตอร์ หรือ เอซีไดร์ฟยังมีการพัฒนาได้ดีไม่เท่าที่ควร

แต่หลังจากนั้น หลังปี 2000   ก็เริ่มทยอยเปลี่ยนแปลง อุปกรณ์หรือเครื่องจักรต่างๆ ดังที่กล่าวมาที่มีการสร้างขี้นมาใหม่หรือพัฒนาขึ้นมาใหม่ก็ได้มีการเปลี่ยนมาใช้เทคโนโลยีการขับเคลื่อนทางเอซี หรือ เอซีไดร์ฟ หรือ อินเวอร์เตอร์แทน  เนื่องจากดีซีมอเตอร์มีข้อด้วยหลายประการ  (ดูการเปรียบเทียบที่อยู่ในตารางด้านล่าง ครับ)

วงจรการควรคุมดีซีมอเตอร์ที่นิยมใช้ในอุตสาหกรรม



องค์ประกอบและโครงสร้างของดีซีมอเตอร์ขนาดใหญ่ที่ใช้ในเครื่องจักรอุตสาหกรรม

ส่วนปัจจุบัน เครื่องจักรหลายๆประเภทได้เป็นใช้มอเตอร์แบบโรเตอร์ที่เป็นแม่เหล็กถาวรมากขึ้น   ซึ่งเหตุผลคืออะไรนั้น โอกาศหน้าผมจะมาเล่าให้ฟังนะครับ   โปรดติตามตอนต่อไปนะครับ  หรือรับชมคลิปที่อยู่ด้านบนก็ได้นะครับ ซึ่งแอดมินเองได้สรุปให้ไว้พอสังเขป ซึ่งฟังแล้วพอเข้าใจได้

 ข้อดีและข้อด้อยของดีซีมอเตอร์เมื่อเปรียบเทียบกับเอซีอินดัคชั่นมอเตอร์

ข้อดีของ DC motor คือ การควบคุมแรงบิดหรือความเร็วทำได้ง่ายและดีมาก  (ใช้ SRC ควบคุม) มีผลตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลง (response) ได้รวดเร็ว การปรับความเร็วสามารถทำได้ในช่วงกว้าง (ทำได้ง่ายทั้งโหมดอาร์เมเจอร์คอนโทรลและฟิลด์คอนโทรล)   ข้อเสียของ DC motor คือ การบำรุงรักษาสูงมากเนื่องจากมีส่วนสึกหรอของแปรงถ่าน (เปลี่ยนแปรงถ่านตามระยะเวลา  ต้องเซาะร่องสล๊อต  ต้องทำความสะอาด) ราคาแพงมากเมื่อเทียบกับ AC motor ที่มีขนาดกำลังแรงม้าเท่ากัน มีขนาดใหญ่กว่า AC motor ที่ขนาดแรงม้าเท่ากัน หาแหล่งจ่ายที่เป็นไฟกระแสตรงได้ยาก (ผู้ผลิตเริ่มปิดหรือยกเลิกสายการผลิตระบบขับเคลื่อนทางดีซี) ไม่สามารถนำไปใช้ในที่มีสารไวไฟได้ (เกิดประกายไฟที่แปรงถ่าน)

ข้อดีของ AC motor ราคาถูกกว่า DC motor ที่ขนาดพิกัดกำลังเท่ากันเช่น ที่ 2 แรงม้า AC=4500 บาท ,DC = 20000 บาท มีลักษณะโครงสร้างง่าย ไม่ซับซ้อน และเล็กกว่า DC motor ที่พิกัดเท่ากัน (คอมแพ็คและกระทัดรัดมากกว่า) การบำรุงรักษาน้อยมาก แข็งแรงทนทาน (การบำรักษาหลักๆ ก็แค่เช็คขั้วต่อสายให้แน่น) ใช้ในสถานที่ที่มีสารไวไฟ หรือสารเคมีได้ (ไม่มีประกายไฟ) มีประสิทธิภาพสูงกว่า DC motor (การสูญเสียน้อยกว่าดีซีมอเตอร์ ช่วยในเรื่องการประหยัดพลังได้ดีกว่า) หาซื้อได้ง่าย เป็นที่นิยม ข้อเสียของ AC motor การควบคุมความเร็วทำได้ยากมาก จะต้องใช้อุปกรณ์ทาง power electronics มาควบคุมคือ inverter ซึ่งค่อนข้างจะมีราคาแพง